ج. ا. ایران؛ حرم امن

بسم الله

امروز (۱۴۰۲/۱/۲۲) هنگام تلاوت قرآن با این آیه مواجه شدم:

«أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا آمِنًا وَيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ أَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَةِ اللَّهِ يَكْفُرُونَ» (عنکبوت، ۶۷)

ترجمه: آیا نمی‌بینند ما حرم امنی قرار داده‌ایم که در اطراف آن امنیتی نیست و مردم ربوده می‌شوند؟ آیا به باطل دل می‌بندند و نعمت‌های خدا را کفران می‌کنند؟!

آیه برایم ابهام داشت. به یادداشت‌های تفسیری‌ام که چند سال پیش هنگام مطالعه قرآن تنظیم کرده بودم، مراجعه کردم، دیدم در آن‌جا نوشته‌ام: بر اساس شأن نزول، مراد از حرم، مکه است، اما معنا مبهم است.

نکته مبهم برایم این بوده و هست که مرکز امنیت بودن مکه آن‌گونه که آیه ترسیم می‌کند (یتخطف الناس من حولهم) پذیرفتنی نیست. بله، در روزگاری بسیار دور، مکه حرمی امن بود و به حکم خدا همیشه باید امن باشد، اما امروزه نیست، درحالی‌که این آیه اولاً از یک پدیده واقعی و نه صرفاً حکمی شرعی خبر می‌دهد؛ ثانیاً با افعال مضارع (اولم یروا، یتخطف، یؤمنون، یکفرون) مستدام بودن این نعمت را بیان می‌کند و مدعی است همیشه حرمی امن وجود دارد.

با اندکی تأمل، نکره بودن واژه «حرم» توجهم را جلب و ابهامم را برطرف کرد. خداوند می‌فرماید حرمی برای شما قرار داده‌ایم که با وجود ناامنی شدید در اطراف آن، مرکز امنیت و آسایش است. مکه صرفاً یک مصداق برای این حرم امن بوده است و البته همیشه باید باشد اما امروزه نیست. مصداق اتم این حرم امن در روزگار ما «جمهوری اسلامی ایران» است که در منطقه‌ای پر از ناامنی و نابسامانی، مرکز امنیت دینی و اخلاقی و نظامی است. دشمن هم به‌خوبی به این واقعیت پی برده و این نعمت بزرگ را هدف قرار داده.

شهید سردار سلیمانی رضوان‌الله‌علیه:

«امروز قرارگاه حسین بن علی، ایران است. بدانید جمهوری اسلامی حرم است و این حرم اگر ماند، دیگر حرم‌ها می‌مانند. اگر دشمن، این حرم را از بین برد، حرمی باقی نمی‌ماند، نه حرم ابراهیمی و نه حرم محمّدی (ص). برای نجات اسلام خیمه ولایت را رها نکنید».